Bolest boginja ovaca i koza potvrđena u Severnoj Makedoniji

Nadležno veterinarsko telo Republike Severne Makedonije prijavilo je putem sistema Evropske komisije za prijavu bolesti (ADIS) pojavu ovčjih i kozjih boginja na području opštine Lipkovo u blizini Skoplja.

Bolest je potvrđena na objektu u kojem se drže ovce. Od ukupno 67, dve su uginule, a bolest je laboratorijski potvrđena 27. januara 2026. godine. Na zaraženom objektu sprovedeno je usmrćivanje i neškodljivo uklanjanje svih prijemčivih životinja, u skladu sa važećim propisima, stoji u saopštenju Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i ribarstva.

Hitne mere kontrole

Ovčje i kozje boginje spadaju u kategoriju A bolesti za koju se, u skladu sa propisima Evropske unije, sprovode hitne mere kontrole koje uključuju usmrćivanje ovaca i koza na zaraženom objektu, uspostavljanje zone zaštite u radijusu od najmanje pet kilometara, kao i zone nadzora u radijusu od najmanje 20 km oko zaraženog objekta, zabranu premeštanja živih prijemčivih životinja i proizvoda životinjskog porekla, kao i druge preventivne i biosigurnosne mere.

U 2025. godini potvrđena su ukupno 2002 izbijanja bolesti, od čega najviše u Grčkoj (1702) i Bugarskoj (191), zatim u Turskoj (79), Rumuniji (27) i Republici Srbiji (3).

U 2026. godini, osim u Republici Severnoj Makedoniji, izbijanja bolesti prijavljena su i u Grčkoj (57) i Turskoj (6).

Kakva je bolest ovčje i kozje boginje?

Ovčje i kozje boginje su virusna zarazna bolest ovaca i koza, uzrokovana virusom iz roda Capripoxvirus, koja se klinički ispoljava pojavom povišene telesne temperature, a simptomi su još promene na koži i sluznicama (papule, noduli, vezikule), lezije na unutrašnjim organima, naročito plućima, kao i mogućim uginućem životinja.

S obzirom na kliničku sliku, bolest se ne može pouzdano razlikovati od slinavke i šapa, pa je u slučaju sumnje nužno razmotriti i navedenu bolest, kao i kugu malih preživara.

Kako prepoznati kugu malih preživača?

Bolest nije zoonoza te ne predstavlja rizik za zdravlje ljudi niti se prenosi na druge životinjske vrste. Prenos virusa najčešće se odvija direktnim kontaktom među životinjama, naročito putem aerosola ili preko oštećene kože.

U Ministarstvu poljoprivrede, šumarstva i ribarstva pozivaju sve subjekte koji drže ovce i koze da vode brigu o svojim uzgojima na način da onemoguće da životinje nepoznatog statusa dođu u kontakt s njihovima, da ih drže na registrovanim objektima i da su propisno označene. U slučaju da primete promene zdravstvenog stanja u životinja da odmah obaveste ovlašćene veterinare.