Španski slučaj afričke svinjske kuge pokazuje do sada neviđene mutacije

Istraga o poreklu virusa afričke svinjske kuge (ASK), koji se pojavio među populacijom divljih svinja u Španiji, dobila je neočekivan zaokret. Prema novoj studiji izrađenoj po nalogu katalonske vlade, sve su veći izgledi da virus otkriven u Kataloniji ne potiče iz laboratorije IRTA-CReSA, kako se ranije nagađalo, već da je reč o do sada nedokumentovanom ili vrlo retkom soju, piše Agroinform.

Krajem novembra 2025. godine u širem području Barselone pokrenuto je više paralelnih istraživanja s ciljem utvrđivanja porekla virusa. Kako piše dnevnik El Periódico, trenutno su u toku najmanje četiri istrage, od kojih je jednu naručila katalonska autonomna vlada (Generalitat). Istraživanje je sproveo Institut za biomedicinska istraživanja u Barseloni (IRB).

Bez genetske povezanosti s laboratorijskim uzorcima

Studiju je vodio profesor Toni Gabaldón, međunarodno priznati stručnjak za filogenetiku i uporednu genomiku. Cilj istraživanja bio je da se uporedi genetski profil virusa koji je izazvao aktuelnu epidemiju sa 17 sojeva ASK-a s kojima se poslednjih godina radilo u laboratoriji IRTA-CReSA.

Rezultati su, prema saopštenju katalonske vlade, nedvosmisleni: nijedan od laboratorijski analiziranih sojeva ne podudara se genetski s virusom otkrivenim u području Serdanola del Valjes. Razlike su toliko izražene da se ne može utvrditi direktna veza između laboratorijskih uzoraka i aktuelne zaraze.

Naučnici navode kako virus nosi desetine specifičnih mutacija i sadrži značajno genetsko brisanje, gubitak dela genoma, koji nije prisutan ni u jednom od ispitivanih laboratorijskih sojeva. Time se, ističu, isključuje mogućnost da je epidemija potekla iz navedene laboratorije.

Jedinstveni genetski "otisak"

Na osnovu potpunog sekvencionisanja genoma virus je svrstan u II genotip afričke svinjske kuge. Iako u osnovnim obeležjima nalikuje ranije poznatim evropskim varijantama, sadrži niz genetskih promena koje do sada nisu zabeležene u naučnoj literaturi.

Katalonske vlasti taj obrazac su opisale kao jedinstveni "genetski otisak". On uključuje gubitak velikog dela genoma i brojne mutacije koje se ne podudaraju s trenutno poznatim sojevima ASK-a u zapadnoj Evropi. Prema službenim navodima, virus pokazuje određenu srodnost s izolovanim slučajevima ranije zabeleženim u istočnoj Evropi i Aziji, uključujući Rusiju, Kinu i Tajland.

Prema pisanju El Periódica, analizirani virusni soj mogao bi da sadrži i do 27 mutacija, među kojima je i brisanje od oko 10.000 "genetskih slova". Upravo ta kombinacija jasno ga razlikuje od približno 800 sojeva ASK-a opisanih do danas.

Organsko stočarstvo: Lečenje je preventiva, a hrana nekad može i iz konvencionalnog uzgoja?

Profesor Gabaldón smatra da bi se zaista moglo raditi o drugačijem soju, što bi moglo da objasni i zašto aktuelna epidemija pokazuje drugačiju virulentnost u odnosu na ranije slučajeve zabeležene u drugim delovima Evrope.

Kristina Masot, generalna sekretarka katalonskog ministarstva poljoprivrede, stočarstva, ribarstva i ishrane, izjavila je kako se, uz već analiziranih 17 sojeva, trenutno ispituju još dva uzorka iz laboratorije IRTA-CReSA. Reč je o uzorcima starijim od pet godina koji su bili sačuvani u zamrznutom stanju.

Iako najnoviji rezultati smanjuju verovatnost laboratorijskog porekla virusa, ta mogućnost još nije u potpunosti isključena. Paralelna analiza i dalje se sprovodi u španskoj referentnoj laboratoriji, Centralnoj veterinarskoj laboratoriji u Algeteju, nedaleko od Madrida. Njihovi se rezultati tek očekuju.

U istragu o poreklu virusa uključene su i katalonska policija, kao i španska civilna garda.

Raste broj zaraženih divljih svinja

U međuvremenu, broj potvrđenih slučajeva ASK-a među divljim svinjama u Kataloniji nastavlja da se povećava. Prema poslednjim podacima, zabeleženo je 29 pozitivnih slučajeva, svi u krugu od šest kilometara od početne tačke otkrivanja zaraze.

Poslednja dva slučaja otkrivena su južno od grada Serdanola del Valjes, s južne strane trase autoputa AP-7. Zaražene životinje pronađene su 19. decembra, ali slučajevi su Svetskoj organizaciji za zdravlje životinja (WOAH) prijavljeni tek deset dana kasnije, najverovatnije zbog administrativnih zastoja tokom prazničnog perioda.