Bamija

Engleski naziv: Gumbo | Latinski naziv: Hibiscus esculentus L.

Bamija je jednogodišnja biljka. Sasvim mladi plodovi koriste se kao povrće na različite načine, a najviše kuvani ili dinstani. Bamija se može konzervirati sušenjem, zamrzavanjem, sterilizacijom i mariniranjem. U prehrambenoj industriji sasušena se koristi kao prinosni emulgator, a deluje i kao antioksidans. Smanjuje kristalizaciju šećera, što se koristi u konditorskoj industriji. Zrelo seme u nekim zemljama Azije i Afrike prži se kao suplement kafi.

Glavni koren je dubok, a bočno se razvija u površinskom sloju zemljišta. Stabljika je u početku zeljasta, a kasnije odrveni i može biti visoka 60 cm do 2 m. Listovi su spiralno raspoređeni, okrugli. Dvopolni cvetovi (beli ili žuti s tamnocrvenom ili ljubičastom pegicom) nalaze se u pazusima listova. Plod je mahuna na kratkoj dršci.

Agroekološki uslovi za gajenje bamije

Minimalna temperatura klijanja iznosi 15 – 17 °C, a optimalna 29 – 30 °C. Za vegetativni rast potrebno je najmanje 15 °C, a normalno raste tek iznad 20 °C. Temperature niže od 10 °C izazivaju jači zastoj u rastu, kao i one iznad 40 °C. I najmanji mraz uništi biljku. Može podneti kraće suše bez većeg zastoja u rastu, ali ravnomerno snabdevanje vodom preko je potrebno za dobar prinos. Za gajenje su najpogodnija srednje teška zemljišta, dobre strukture uz pH 6 do 7. Ne podnosi jače kisela zemljišta.

Agrotehničke mere u gajenju bamije

U plodoredu bamiji odgovaraju dinje i krastavci jer imaju iste uslove za rast i razvoj. Za dobar prinos potrebno je dosta hraniva. Preporučene količine su 600 – 800 kg/ha NPK đubriva 10:20:20, uz prihranu azotom tokom vegetacije 2 do 3 puta sa po 20 – 30 kg/ha. Uz međurednu obradu prema potrebi se proređuje (u proleće) na planirani broj biljaka. Leti se zaliva, prihranjuje i biljke se vežu za pritku.

Setva / sadnja bamije

Bamija se seje kada prođe opasnost od prolećnih mrazeva, a kada zemljište na 5 cm dubine postigne temperaturu višu od 15 °C. Seje se na otvoreno, uz međuredni razmak 60 – 100 cm i razmak u redu 20 – 30 cm, na dubinu 2 – 3 cm. Pre setve korisno je seme potopiti 24 sata u toploj vodi (oko 30 °C), što će omekšati semenjaču. Za 1 ha potrebno je 5 – 10 kg semena. Cvetanje počinje 6 – 8 nedelja nakon setve, a ubrzo nakon toga i berba.

Može se i saditi. Rasad se uzgaja u kontejnerima u zaštićenom prostoru kroz 4 – 6 nedelja sa po 3 – 4 prava lista. Sadi se krajem aprila ili početkom maja. Gaji se na gredicama širine 150 cm pokrivenim crnom PE folijom u dvoredima s međurednim razmakom 35 cm i razmakom u redu 30 cm uz navodnjavanje kapanjem.

Berba i skladištenje bamije

Berba počinje krajem maja ili početkom juna i traje do kraja septembra ili početka oktobra. Uz berbu plodova dužine 7,5 – 9 cm, tri puta nedeljno na ovaj se način može postići prinos od 20 t/ha. Plodovi se beru ručno, tako da se plod malo zaokrene i otkine. Problem može biti i pojava alergijske reakcije kod pojedinih berača od sitnih dlačica na celoj biljci.

Plodovi vrlo brzo gube vodu i zato ih treba što pre ohladiti na oko 10 °C, pakovati u manje jedinice ambalaže, pokrivene folijom. Na prodajnom mestu može se održati samo kratko, 2 do 3 dana na 7 °C.

Izvor:

R. Lešić, J. Borošić, I. Buturac, M. Ćustić, M. Poljak, D. Romić; Povrćarstvo; Čakovec, 2002.

Bamija - Sorte

ukupno: 2, aktivno: 0, neaktivno: 2

KAVAKLISKA BAMIJA

SULTANIJA

Bamija @ KLUB

Selma Mujić
pre 1 godinu

Više od četrdeset godina porodica Džemala Đonlića iz sela Palanka kod Brčkog, posvećena je uzgoju bamije, a svaka sezona, kako kaže, nosi nove izazove.

Danijela Plavšić
pre 1 godinu

Svečano uručenje certifikata zaštitne oznake geografskog porijekla"Bamija iz Brčko distrikta" #bamijaBrčko foto: P. Plavšić

Maja Celing Celić
pre 1 godinu

Koliko vode ovih dana potrošite na dnevnoj/tjednoj bazi? Ja imam malu baščicu, posebno reduciranu ove godine gdje paradajz, raštiku i kupine zalijevam jednom, a mahune, tikvice i bamiju dva puta tjedno plus prihrana svakih 7 do 10 dana. Dakle, tek nekih 800 do 1000 l tjedno. Lavanda i ostalo ljekovi...

Tomislav Radić
pre 3 meseca

Puklavec Family Wines pr Vjekoslav Madunić U sjeverno istočnom dijelu Slovenije, Jeruzalemski bregi, uz granicu sa Hrvatskom smješteni su Ormož i Ljutomer / Štajersko Podravlje. Povijest vinarije Puklavec počinje 1934 kada je Martin Puklavec postao direktor vinogradarsko vinarske zadruge u Ormožu. V...