Engleski naziv: Chicory leaves | Latinski naziv: Cichorium intybus L. var. foliosum Hegi
Radič se pretežito koristi u svežem stanju. Karakterističan je njegov jedinstven gorak ukus, a od ugljenih hidrata najviše je zastupljena fruktoza i inulin, što ima naročitu vrednost u ishrani dijabetičara. Otporna je višegodišnja biljka koja se gaji kao jednogodišnja zbog bledih listova ili korenja. Postoje tri osnovna tipa: lisnati radič, glavati radič kao i radič koji se gaji zbog korena iz kojeg se u zatamnjenom prostoru proizvode etiolirani vršni pupoljci.
Koren mu je kraći, jako razgranat i tek neznatno zadebljan. Boja listova je tamnozelene ili svetlo zelene boje (može biti i crvena), a glavne žile su bele boje. U mediteranskom području moguće je gajenje gotovo cele godine, a u kontinentalnom u prolećnom i jesenjem periodu.
Radič najbrže niče pri temperaturi od 20 ºC za 5 – 6 dana, a pri 10 ºC, do nicanja prođe i 15 dana. Za vegetativni rast optimalna je temperatura 15 – 18 ºC, a minimalna 6 -8 ºC. Može podneti niske temperature od -3 ºC do -5 ºC, u zavisnosti od tipa i kultivara. Radič voli otvoreno, osunčano stanište, ali toleriše i malo senke.
Ravnomerno snabdevanje vodom bitno je za uspešno gajenje. Na lakim peskovitim zemljištima, uspešno se gaji uz navodnjavanje, a na težim zemljištima navodnjavanje nije potrebno.
Najpovoljnija su srednje teška zemljišta, dobre strukture i dobrog kapaciteta za vodu i vazduh uz pH 6 do 7.
Radič se ne sme uzgajati na istoj površini najmanje 3 do 4 godine. Gaji se nakon kultura đubrenih organskim đubrivima (paradajz, krompir, krastavci). Dobra je pretkultura jer nakon berbe i čišćenja ostavlja dosta organske mase, korenja i lišća.
Zemljište se obrađuje na 20 – 40 cm dubine, a površinski setveni sloj mora biti fine mrvičaste strukture.
Za glavati i lisnati radič preporučuje se 20 – 60 t/ha stajskog đubriva, 160 – 200 kg/ha fosfora i 80 – 160 kg/ha kalijuma. U zavisnosti od tipa radiča, načina gajenja i zalihama hraniva u zemljištu, potreba za hranivima radiča vrlo je različita.
Kada biljke razviju 3 – 4 lista, proređuje se na razmak 15 – 30 cm, u zavisnosti od kultivara. Tokom vegetacije redovno se navodnjava i međuredno kultivira.
Za berbu mladih listova radič se redovno direktno seje na gredice uz razmak redova 10 – 15 cm ili omaške s 3 – 10 g semena po m2. Sejati treba što pliće (0,5 – 1 cm) i lagano povaljati. Ako se seje mehanizovano, sejalicama, tada se seje u junu ili julu u redove na međuredni razmak od 30 – 50 cm s 1 - 1,5 kg/ha semena. Radič se može uzgajati kao rasad u zaštićenom prostoru pri temperaturi višoj od 10 ºC, uz setvu u februaru ili martu. Presađuje se u martu ili aprilu, a berba počinje krajem maja ili početkom juna.
Ako se seje rano u proleće, u februaru ili martu, do nicanja treba 2 do 3 nedelje, a nakon nicanja za 4 do 6 nedelja listovi rozete dostignu visinu 10 – 15 cm, kada se mogu brati. Bere se rezanjem lišća, ali tako da se ne ošteti vegetacioni vrh. Nakon berbe prema potrebi se zalije, a novi listovi ponovno su spremni za berbu za oko mesec dana. Posle rezidbe usev je potrebno prihraniti azotnim ili kombinovanim đubrivom. Tokom leta sve do jeseni usev se može brati više puta, ali postepeno biva sve slabiji.
Odrezani listovi operu se u hladnoj vodi, ocede i tako dolaze na lokalno tržište pakovani u plitke gajbice prekrivene folijom. Uz 5 do 6 berbi može se računati na prinos do 2 kg/m2. Glavati radič pakuje se takođe u gajbice. Prosečna težina glavice okruglih, crvenih i šarenih kultivara može biti od 200 – 500 g, a izduženog tipa i više. Može se postići prinos do 30 t/ha. Lisnati radič po pravilu se ne skladišti, a prema potrebi može se održati do nedelju dana na temperaturi od 2 – 5 ºC i visokoj relativnoj vlazi vazduha. Glavati radič je nešto otporniji.
Izvor:
ukupno: 17, aktivno: 3, neaktivno: 14
BIANCO DI MILANO
CASTELFRANCO
CATALOGNA BRINDISINA
ERFANO
FIDELIO
GORIŠKI RADIČ
INDIGO
LEONARDO
PALLA ROSSA
PAN DI ZUCCHERO
ROSSA DI TERVISO
RUBRO
TRŽAŠKI SALATNIK
TRŽAŠKI SOLATNIK
VERONA
VIRTUS
WITLOOF
Ernesto živi u gradu Hanija na Kritu, gde je zajedno sa svojim profesorom, mentorom, koji trenutno živi u SAD-u, razvio inovativno postrojenje za prečišćavanje vode u obliku plovila na autonomni pogon. Za taj projekat je dobio prvu nagradu na takmičenju POPRI 2024. Nagrada se dodeljuje u Jadransko-...
U norveškom arhipelagu Svalbard visoko iznad Arktičkog kruga nalazi se i takozvani trezor sudnjeg dana - globalno skladište sjemena, iz međunarodnih genetskih banki, čija je svrha očuvanje bioraznolikosti i sigurnost buduće hrane za čovječanstvo u slučaju katastrofa. Dakle, riječ je o norveškom teri...
Portugizac u Materinoj kući Na prezentaciji u Materinoj kući u Zagrebu kušalo se mladi portugizac ali i odležane portugizce i pjenušce. Vina su ponudili Željko Gregorić, tajnik udruge Portugizac Plešivica, Josip Braje, predsjednik udruge PP i vinar Vladimir Majcenović, a kušala su se i vina Zdenka V...
Festival MoslaVina Festival MoslaVina vraća se u najveći grad vinorodne Moslavine – Kutinu! Vinska događanja, kušanja i izložba vina izvornih hrvatskih sorti održat će se u petak i subotu, 23. i 24. svibnja u organizaciji Turističke zajednice grada Kutine, Udruge vinogradara i voćara Moslavine ''Luj...
Lovstvo u razvoju Osječko-baranjske županije Hrvatski lovački savez i Lovački savez Osječko-baranjske županije održali su 25. 04. 2025. u sklopu 20. izdanja Sajma SALORI panel raspravu na temu „Percepcija lovaca u hrvatskoj javnosti“ kako bi pridonjeli razumijevanju uloge lovaca u brizi o prirodi i...
Mjehurići u Princessu Sparkling Wine Fest Croatia, domaći festival posvećen pjenušcima, održan je 7. i 8. studenog 2025. u Princess centru u Jastrebarskom. U dva festivalska dana, oko 700 posjetitelja imali su priliku kušati 80 uzoraka pjenušaca, upoznati 26 domaćih i stranih izlagača, prisustvovati...
Vlajčić na 70. Svjetskom natjecanju orača Potpredsjednik Vlade RH i ministar poljoprivrede, šumarstva i ribarstva David Vlajčić je s državnim tajnikom Tugomirom Majdakom i ravnateljem Uprave za poljoprivrednu politiku, EU i međunarodnu suradnju Daliborom Jandom sudjelovao na 70. svjetskom natjecanju...
U Središnjoj bregovitoj Hrvatskoj počela berba Vinogradari i vinari suglasni su da je to najbolja berba u ovom desetljeću. Prvi vinogradi u koje su ove godine stigli berači, su oni na Plešivici. Prošli je tjedan tamo počelo branje grožđa sorti koje se koriste kao baza za pjenušce. „Za razliku od nek...
Vina Dika nove berbe 2025 S novom berbom i osvježenim identitetom Dike,Enosophia nastavlja jačati svoju poziciju jedne od vodećih vinarija Najpoznatija linija iz slavonske vinarije Enosophia stigla je na police vodećih retail lanaca, a može se pronaći i u odabranim HoReCa kanalima u Hrvatskoj. Ova f...
Vinistra u Poreču, 125 izlagača, od čega 85 vinara 30. Vinistru od 10. do 12. svibnja u Poreču posjetilo je 10 tisuća ljubitelja vina i vinskih profesionalaca. Rođendansku obljetnicu nije propustio ni premijer Plenković koji je drugog dana manifestacije posjetio istarske vinare i izlagače. Brojni tu...
Širom Evrope poljoprivrednici protestuju protiv Zelenog dogovora i povećanja poreza na dizel, a dodatan pritisak vrši inflacija, smanjenje upotrebe pesticida, uvoz iz Ukrajine, ograničenje ispuštanja azota ili gasova staklene bašte, povećanje površina pod ugarom za očuvanje biodiverziteta, izveštava...
Julijana Nešić
pre 2 godine
Ovo sam oduvek želela da naučim :)