Engleski naziv: Mulberry | Latinski naziv: Morus sp.
Dud je listopadna drvenasta kultura. Pripada porodici dudovki (Moraceae), a izvorno potiče iz zapadne Azije. Prvenstveno je njegova ekonomska korist uočena u proizvodnji svile, budući da se larve svilene bube prehranjuju lišćem belog duda. Za dud je vezana i istorijska zanimljivost. Naime, engleski kralj Džejms I. pozvao je 1608. godine stanovnike da u što većem broju gaje stabla duda radi poboljšavanja proizvodnje svile. Mnogi su se stanovnici odazvali pozivu, no na nesreću, posadili su crni dud, a ne beli, čije listove u ishrani koristi svilena buba.
Ukus ploda duda je sladak, s vrlo malo kiselina, a po izgledu liči plodovima maline. Stablo duda često izgleda starije nego što jeste, budući da se obično vrlo rano počne naginjati, a kora puca i poprima starinski izgled. Listovi su svetlozeleni, široki, dugi oko 12 cm, a široki 10 cm, a površina im je gruba i dlakava.
Dud se može uzgajati na područjima do 300 m nadmorske visine, a zimi uspeva na temperaturama do -23 °C pa se može reći da je otporan na zimske temperature. Kao i većina voćnih vrsta preferira osunčane položaje.
Starija, dobro ukorenjena stable duda dobro podnose sušu. Koren duda raste duboko u zemlju i tako koristi i vodu iz dubljih delova zemljišta.
Dud nema velike zahteve prema zemljištu tako da se može uspešno uzgajati i na slabije kvalitetnim zemljištima. Ipak, za gajenje bi bilo poželjno da je zemljište dobro ocedito i neutralnog pH.
Prilikom sadnje potrebno je obratiti pažnju na činjenicu da stablo duda u proseku naraste 10 m, ali visina može dostići i 20 m, a oblik krošnje je široko razgranat, stoga sklop sadnje nikako ne sme biti pregust. Ipak, u kultiviranom obliku rezidbom se postižu niži uzgojni oblici čime se olakšava berba. Uzgojni oblici mogu biti razni – od piramidalnog do visećeg, koji je i najučestaliji na našim prostorima.
Obično se zbog dugovečnosti dudovi sade uz puteve. Budući da beli dud ima „slatko“ drvo koje privlači gusenice, treba obratiti pažnju na njihovo tretiranje ukoliko do napada dođe a trebalo bi misliti i na okolne zasade. Važan činilac gajenju duda je i sposobnost mikorize (simbioza korena i gljiva), što omogućuje fiksiranje azota iz zemljišta kao i manju upotrebu đubriva.
Razmnožavanje je moguće vegetativnim delovima, odnosno reznicama i kalemljenjem kao i generativno, semenom. Dud se vrlo lako gaji i iz semena i takva su stabla obično zdravija, ali za komercijalno gajenje preporučuje vegetativno razmnožavanje, kojim se održavaju željene karakteristike stabla i ploda. Reznice se sade u jesen ili rano proleće. Obično su dužine od 20 do 40 cm, a prilikom sadnje potrebno je ostaviti dva do tri pupoljka iznad zemlje.
Dud cveta tokom maja, a sazreva u junu. Cvetovi su sitni i neugledni. Berba plodova obično traje od juna do avgusta. Plodovi su vrlo slatki, a veličina im je od 1,5 do 2 cm. Plodovi se mogu jesti u svežem stanju ili sušeni. Prerađeni se koriste za izradu marmelada i rakija. Izuzetno je lekovit čaj od dudovog lišća za lečenje bolesti organa za disanje, organa za varenje i dijabetesa.
Izvor:
ukupno: 1, aktivno: 0, neaktivno: 1
Domaći dud
🚜 𝐍𝐞𝐰 𝐇𝐨𝐥𝐥𝐚𝐧𝐝 𝐓𝟔𝟎𝟖𝟎 je mašina koji ćete obožavati, jer je reč o snažnom i robusnom traktoru koji sa lakoćom obavlja sve teške operacije na njivi 💪🚜 🚜 Atraktivan dizajn privlači pažnju gde god da ga vidite 😍, vrhunski kvalitet izrade garantuje dugovečnost i udobnost, a snaga elektronski kontroli...
ORGANSKO VOĆARSTVO. Organska poljoprivreda je proizvodnja poljoprivrednih proizvoda bez upotrebe veštačkih materija sintetičko hemijskog porekla tokom ciklusa proizvodnje, odnosno ne upotrebljavaju se mineralna đubriva, pesticidi i veštačke materije koje deluju stimulativno na rast i razvoj biljaka,...
UZGOJNI OBLIK PILAR. Uzgojni oblik Pilar i sistem rezidbe primenjen je za jabuku u Engleskoj (1950.). U početku su za ovaj uzgojni oblik korišćene srednje bujne podloge. Broj stabala po hektaru povećan je do 2.300, što je bio značajan napredak u odnosu na ranije korišćene uzgojne oblike. Rastojanja...
GLENOR KR+ za fermentaciju tekuće gnojnice, gnojovke i krutog stajnjaka Smanjuje amonijak i povećava do 2,5x dostupnost dušika (N) Nema ispiranja gnojovke Gnojovka nije agresivna za biljne kulture 3x brža fermentacija stajskog gnojiva Za 6 mjeseci dobiva se zreo stajnjak
REZIDBA VOĆAKA STRADALIH OD ZIMSKIH MRAZEVA. U pojedinim godinama, kao što je 2012. godina, temperature padaju čak i do - 30 0C. Različite voćne vrste različito reaguju na takve temperature, tako da šljiva može izdržati i do - 30 0C, a jabuka i do - 35 0C. Međutim, to dosta zavisi i od pripremljenos...
U Srbiji se godišnje proizvede oko 50 miliona litara rakije, od kojih 30 miliona litara proizvedu destilerije registovane u Ministarstvu poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede, dok se preostalih 20 miliona litara proizvede za lične potrebe, pokazuju podaci Privredne komore Srbije. Takođe, u Srbiji...
Istarski ovčji sir postao 52. hrvatski proizvod zaštićenog naziva u Europskoj uniji „Istarski ovčji sir” dobio je europsku zaštićenu oznaku izvornosti, objavila je Europska komisija u Službenom listu Europske unije od 10. prosinca 2025. godine. Time je ovaj naziv proizvoda upisan u registar oznaka z...
Nove MICHELINOVE zvjezdice stigle u Hrvatsku! Restoran Agli Amici iz Rovinja prvi je nositelj dvije MICHELINOVE zvjezdice u Hrvatskoj Hrvatska se od danas može pohvaliti s jednim restoranom koji nosi dvije MICHELINOVE zvjezdice te s 10 restorana nositelja jedne MICHELINOVE zvjezdice, najznačajnije i...
Kod jabuke se primenjuje tehnika i dubina zasecanja korena jabuke najčešće 30 - 50 cm unutar međurednog prostora - sa jedne ili obe strane reda, a dubina zasecanja je 25 pa čak do 40 cm, najčešće na dubini zemljišta od 30 cm. Može se izuzetno izvesti, osim novembra i marta čak i aprila, u slučaju ka...
Kvalitet koji ostavlja dubok trag SAMO DO 15. NOVEMBRA – specijalne akcijske cene za preostale Kuhn plugove sa lagera. IZABERITE KUHN MAŠINE KOJE ĆE UNAPREDITI VAŠE POSLOVANJE. Svaka dobra žetva počinje kvalitetnom i adekvatnom obradom zemljišta. KUHN plugovi obezbeđuju konstantnu dubinu rada, savrš...
Rod grožđa u Srbiji u ovoj godini zbog vremenskih uslova, odnosno mraza, biće niži u proseku za oko 30 do 40 odsto, izjavio je Saša Matijašević, profesor na katedri za vinogradarstvo beogradskog Poljoprivrednog fakulteta. On je kazao da je hladno vreme u prethodnom periodu nekim zasadima vinove loze...
Francuski pekari ispekli su najduži baguette na svijetu, od 140,53 metra, čime su vratili rekord za jedan od svojih najpoznatijih nacionalnih zaštitnih znakova, a kojeg je Italija držala pet godina. Baguette, oko 235 puta duži od tradicionalnog, napravljen je u Suresnesu u predgrađu Pariza tijekom k...
