• Lycorma delicatula
  • 23.12.2019. 10:00

Nova štetočina preti vinogradima i voćnjacima - već je u Evropi?

Evropi preti nova štetočina poreklom iz Kine. Pravi štete na drvenastim biljkama, a na vinovoj lozi može da prouzrokuje štetu i do 90% gubitka prinosa.

Foto: Wikimedia/Walthery
  • 1.427
  • 200
  • 0

U poslednjih 20 godina Evropi i Severnoj Americi prete mnoge invazivne vrste štetočina poreklom iz Azije, a tretnutnu pretnju predstavlja i nova vrsta. Reč je o štetočini Lycorma delicatula.

Poreklo ovog insekta (na engleskom Spotted lanternfly, u bukvalnom prevodu "pegava lanterna muva") su Kina, Vijetnam i Tajvan, a slučajno je donešena u Južnu Koreju i Japan gde su uočene štete sredinom 2000-ih godina. U novije vreme, odnosno 2014. primećena je u Pensilvaniji (SAD), a njena rasprostranjenost širila se kako se povećavala gustina stanovništva i od tada je pretnja Americi ali i Evropi.

U Pensilvaniji je došlo do pogubne štete za vinsku industriju gde su neki uzgajivači prijavili 90%-ni gubitak prinosa zbog ove štetočine.

Kako prirodnim putem suzbiti štetočine voća?

Širok spektar biljnih vrsta su joj domaćini, čak oko njih 70. Osim vinove loze preti i voćnim vrstama rodova Malus, Prunus i Pyrus, (jabuka, šljiva, kruška) ali i ukrasnom i šumskom drveću poput rodova Acer, Betula, Cornus, Hibiscus, Pinus, Quercus itd., ali ipak najveće štete do sada zapažene su na vinovoj lozi.

Kako ga prepoznati?

Prednja krila insekta Lycorma delicatula su sivkasta sa crnim tačkama, deo zadnjeg krila je crvene boje sa crnim tačkama, a ostatak je bele i crne boje dok je abdomen žućkaste boje sa crnim prugama.

Ima jednu generaciju godišnje, a prezimi u stadijumu jajeta. Polaže od 30 do 50 jaja pokrivenih žućkasto - smeđim voštanim slojem, koji liči na blato. Osim stabala, jaja polaže i na drugim mestima poput cigli, kamenja, vozila ili uginulih biljaka. Količina odloženih jajašca na razne materijale može da predstavlja pretnju za njegovo širenje antropohorijom, odnosno, ljudskim uticajem.

Na veće udaljenosti prenose se zaraženim biljkama i materijalima na kojima su položena jajašca. Usled ishrane larvi i imaga dolazi do žućenja listova, a na stablu se javlja izmet. Tokom napada dolazi do lučenja medne rose na kojoj se kasnije razvijaju gljivice. Takođe, znak zaraze može da bude prisustvo mrava, pčela, stršljena i osa koje privlači medna rosa.

Fitosanitarni rizik

Putevi širenja L. delicatula su biljke za sadnju, a za detekciju se postavljaju lepljive zamke u podnožju debla jer je primećeno da mlade larve lako padaju sa drveta pod uticajem vetra. S obzirom na klimatske promene koje joj odgovaraju, smatra se da bi mogao da se pojavi i u vinogaradarskim područjima Evrope, a dodatni rizik predstavlja i uvoz iz Azije kao i SAD-a gde su već prisutne ove štetočine.

U Evropi još uvek nije primećena, odnosno prijavljena, ali ne može se isključiti mogućnost da već postoji neprimećena mala populacija posebno u blizini aerodroma, luka ili železničkih stanica, odakle bi mogla da krene invazija.

Kako se pripremiti za potencijalni dolazak u Evropu?

Važna je aktivna biokontrola prirodnim neprijateljima. Poznati prirodni neprijatelji L.delicatule su parazitske osice (Anastatus orientalis i Drynus sp.). Prirodni neprijatelji bi mogli postati potencijalna sredstva za biološku kontrolu, smanjenje gustine štetočina i redukovanje širenja, što bi smanjilo ekonomsku ili ekološku štetu povezanu i sa ovim štetnim insektom, piše cabi.org.


Tagovi

Lycorma delicatula Invazivna štetočina Vinogradarstvo Spotted lanternfly Opasnost


Autorka

Martina Popić

Martina je magistar agronomije sa specijalizacijom zaštite bilja.