Za šest godina prijavljeno skoro 100.000 sezonskih radnika u poljoprivredi

Broj elektronski registrovanih sezonskih radnika u poljoprivredi, za nepunih šest godina, od kada je započeta reforma sezonskog zapošljavanja, dostigao je gotovo 100.000. Portal i aplikaciju do sada je koristilo oko 900 poslodavaca, koji su na ime poreza i doprinosa za angažovane radnike u budžet uplatili 1,9 milijardi dinara.

Portal "Sezonski radnici" čiju je izradu inicirao NALED (Nacionalna alijansa za lokalni ekonomski razvoj), uz podršku Nemačke razvojne saradnje, koju sprovodi GIZ, funkcioniše od 2019. i omogućava jednostavnu prijavu radnika na dnevnom nivou. Portal je tada u potpunosti preuzela Poreska uprava, a broj prijavljenih sezonaca iz godine u godinu raste, pa ih je tako tokom 2019. bilo oko 28.000, a tri godine kasnije 49.000.

Ovi podaci pokazuju da je reforma imala značajan uticaj na suzbijanje sive ekonomije i nelegalnog poslovanja. Prema procenama, broj radnika angažovanih na crno u poljoprivredi pre uspostavljanja elektronskog sistema prijavljivanja iznosio više od 90 odsto.

"Pre početka reforme, ugovor je imalo tek nešto više od 3.500 radnika, od broja angažovanih sezonaca u poljoprivredi Srbije, za koje se procenjuje da ih ima između 65.000 i 80.000. Sada ih je polovina angažovana kroz sistem, odnosno uvedena u legalne tokove", rekla je projektna menadžerka GIZ-a Amira Omanović.

Suzbijanje sezonskog rada na crno

Prema podacima sa portala sezonskiradnici.gov.rs, poslodavci su do sada prijavili više od 6,1 milion dana angažovanja sezonskih radnika, najviše u periodu jun - septembar, kada su i najveće potrebe za radovima u poljoprivredi. Najveći broj radnika ima između 18 i 30 godina ili od 46 do 60 godina. Takođe, zabeležen je i trend rasta angažovanja stranih državljana. 

Prijava sezonskih radnika u poljoprivredi - kada je neophodna i na šta zaposleni imaju pravo?

Kako je dodala Omanovićeva, Zakon o pojednostavljenom radnom angažovanju na sezonskim poslovima u određenim delatnostima, koji se primenjuje od 2019. godine, pokazao se kao dobro rešenje za suzbijanje sezonskog rada na crno.

Proceduru potpisivanja ugovora na papiru i odlaska na šaltere institucija zamenila je prijava putem portala. To je omogućilo poslodavcima, po prvi put i fizičkim licima, domaćinstvima, ne samo firmama, da prijave sezonce za svega nekoliko minuta i obaveze prema državi izmiruju samo za one dane za koje su radnici zaista i radili.

Ovaj zakon, naglasila je ona, puno je pomogao i zaposlenima, koji su sada postali vidljiviji. Za dane tokom kojih su angažovani, osim naknade za rad, sada ostvaruju i pravo na penzijsko i osiguranje u slučaju povrede na radu.