• Embriotransfer
  • 10.01.2019. 10:00

Embriotransfer prevazilazi ograničenja veštačkog osemenjavanja

Pored povećanja proizvodnje mleka, mesa i drugih proizvoda, primena ET omogućava da se populacija životinja na farmi brzo ujednači po svojim karakteristikama, ali i ispunjavanje drugih ciljeva, kao što je očuvanje retkih i autohtonih rasa životinja.

Foto: Pixabay/sandid
  • 105
  • 14
  • 0

Napredak ljudskih aktivnosti, pa tako i poljoprivrede, u velikoj jeri zavisi od primene najnovijih naučnih i stručnih saznanja i dostignuća u svakodnevnom životu i proizvodnji.

Moderno stočarstvo zasniva se na primeni niza biotehnoloških metoda, od kojih su neke, kao što je veštačko osemenjavanje, u upotrebi već nekoliko decenija i dale su veoma dobre rezultate u unapređenju genetskog potencijala domaćih životinja i poboljšanju njihovih proizvodnih osobina.

Unapređenje stočarstva kroz veštačko osemenjivanje

Ipak, primena veštačkog osemenjavanja kao mere za unapređenje stočarstva ima i svoja ograničenja, od kojih je na prvom mestu relativno duži put do dobijanja životinja visokog genetskog potencijala, s obzirom na to da potomstvo dobijeno veštačkim osjemenjavanjem nosi polovinu gena od oca, dok drugu polovinu čine geni koje je dobilo od majke, koja ne mora uvek biti visokog genetskog potencijala, a te svoje osobine prenosi i na potomstvo.

Iz toga proizilazi da je za genetsko unapređenje životinja putem veštačkog osjemenjavanja potrebno nekoliko generacija životinja. Kako bi se prevazišlo ovo ograničenje, i omogućilo brže unapređenje genetskog potencijala domaćih životinja, razvijene su nove biotehnološke metode, između ostalog i transplantacija - prenos embriona, embriotransfer (ET).

Embriotransfer za 30 teladi tokom života krave

Prenos embriona iz jednih životinja u druge

Embriotransfer je biotehnološka metoda za unapređenje genetskog potencijala životinja, zasnovana na prenosu embriona iz jednih životinja (davalaca ili donora) u druge (primaoce ili recipijente), u kojima se embrion dalje razvija tokom graviditeta i biva donesen na svet.

U praktičnom smislu, životinje primaoci igraju ulogu "inkubatora" u kojem se razvija embrion nastao u organizmu druge životinje, što omogućava da životinje visokog genetskog potencijala daju veći broj potomaka u toku svog proizvodnog života i da se njihove osobine brže šire u populaciji gajenih životinja.

Prednost za uzgajivača, u odnosu na veštačko osemenjavanje, koje je u širokoj primjeni, je u tome što potomstvo dobijeno putem embriotransfera nosi sa sobom genetske osobine svojih roditelja, a ne životinje u kojoj se razvijalo i koja ga je donijela na svet, čime se prevazilazi ranije pomenuto ograničenje genetskog napretka prilikom primene vještačkog osemenjavanja.

Na taj način se kao "surogat majke" ili "inkubatori" za embrione mogu iskoristiti životinje nižeg genetskog potencijala i slabijih proizvodnih osobina, čije potomstvo po svojim karakteristikama ne bi moglo da zadovolji sve veće zahteve moderne stočarske proizvodnje.

ET omogućava unapređenje stočarske proizvodnje

S druge strane, primena ET omogućava da se za roditelje narednih generacija gajenih životinja odaberu najkvalitetnija grla, sa najboljim proizvodnim i drugim osobinama, najčešće bikovske majke.

Pored unapređenja stočarske proizvodnje, u smislu poboljšanja proizvodnih osobina i povećanja proizvodnje mleka, mesa i drugih proizvoda, primena ET omogućava da se populacija životinja na farmi brzo ujednači po svojim karakteristikama, ali i ispunjavanje drugih ciljeva, kao što je očuvanje retkih i autohtonih rasa životinja.

Zamrznuti embrioni mogu da se čuvaju u tečnom azotu na -196ºC praktično neograničen vremenski period, što omogućava unutrašnji i međunarodni promet i trgovinu embrionima. Ekonomski aspekt primene ET ogleda se u mogućnosti trgovine duboko zamrznutim embrionima na domaćem i međunarodnom nivou, odnosno ostvarivanja prihoda od proizvodnje i prodaje embriona, sa kojima je u pogledu trgovine jednostavnije raditi u odnosu na promet živih životinja.

Iako je ET moguće sprovesti kod svih vrsta domaćih životinja, na našim prostorima za sada postoji interesovanje uzgajivača i ekonomska opravdanost za primenu ET samo kod goveda.

Koja je ciljna grupa farmi za primenu embriotransfera?

Ciljna grupa farmi za primenu ET su farme koje poseduju dobre uslove ishrane, smeštaja i nege životinja, jasan odgajivački cilj i dobar zdravstveni status u pogledu prisustva zaraznih i metaboličkih bolesti, te na kojima postoji zainteresovanost uzgajivača za unapređenje proizvodnje.

Na ovakvim farmama primenom embriotransfera moguće je postići brz napredak proizvodnje i ujednačavanje stada, što je jedan od važnih odgajivačkih ciljeva za farmera.

Praktična primena ET na konkretnoj farmi zavisi od toga da li se prenose gotovi zamrznuti embrioni, uvezeni ili proizvedeni na nekoj drugoj farmi, ili se radi kompletan postupak, počevši od pripreme davalaca i primaoca, ispiranja embriona i samog prenosa.

Imajući u vidu aktuelno stanje i mogućnosti na našim farmama, trenutna preporuka za naše farmere je da se, u saradnji sa stručnjacima iz ove oblasti, radi prenos zamrznutih embriona iz uvoza, kako bi u budućnosti na svojim farmama bio odgojen kritičan broj bikovskih majki - potencijalnih davalaca embriona, i stvorena mogućnost za izvođenje kompletnog postupka.


Tagovi

Embriotransfer Govedarstvo Biotehnologija Prenos embriona Surogat majka


Autorka

Snježana Karić

Snježana Karić

Snježana je diplomirana novinarka, komunikolog sa dvadesetogodišnjim radnim iskustvom u medijima. Velika zaljubljenica u prirodu i lekovito bilje. Uživa da fotografiše svet oko sebe, putuje i isprobava dobra vina.

Izdvojeni tekstovi

Izdvojeni oglasi