Analitičari upozoravaju da veliki uvoznici pšenice, poput Egipta, već traže nove dobavljače u Evropskoj uniji i Sjedinjenim Američkim Državama.
Ruski napadi na plovidbu u Crnom moru gotovo su u potpunosti zaustavili izvoz ukrajinskih žitarica preko luka u području Odese, upozorava Poljoprivredno veće Ukrajine. Posledice su već vidljive na svetskom tržištu žitarica, cene rastu, a sve su izraženiji strahovi od nove globalne prehrambene krize, piše Agrarheute.
Od 22. jula trgovački brodovi gotovo više ne uplovljavaju u ukrajinske crnomorske luke Odesa, Pivdenji i Čornomorsk. Prema upozorenju ukrajinskih poljoprivrednih organizacija, trgovci su obustavili otkup žitarica u tim lukama, što bi moglo prepoloviti mesečni izvoz poljoprivrednih proizvoda. Umesto dosadašnjih 4,1 milion tona, Ukrajina bi mogla izvesti tek oko 1,7 miliona tona mesečno.
Uzrok takve situacije je nova ruska strategija napada na civilni pomorski saobraćaj u Crnom moru. Prema ukrajinskim izvorima, između 20. juna i 20. jula napadnuto je najmanje 28 civilnih brodova. Najteži incident dogodio se 19. jula, kada je potopljen teretni brod Golden Leo, koji je prevozio kukuruz prema Rumuniji. U napadu je poginulo devet članova posade.
Pšenica dosegla 240 evra po toni, sukob u Crnom moru uzdrmao svetsko tržište
Zbog povećanog sigurnosnog rizika vodeće svetske brodske kompanije, uključujući Maersk i Hapag-Lloyd, obustavile su uplovljavanje u ukrajinske luke. Istovremeno, promet se preusmerava prema rumunskoj luci Konstanca, koja postaje glavna izlazna tačka za izvoz žitarica iz regije.
Blokada izvoza snažno pogađa ukrajinske proizvođače. Cena pšenice u ukrajinskim lukama pala je na oko 160 američkih dolara po toni, što je ispod proizvodnih troškova. Poljoprivredno veće upozorava kako mnogi proizvođači više neće moći otplaćivati kredite, što bi moglo izazvati ozbiljne financijske poteškoće u poljoprivrednom sektoru te dodatno opteretiti bankarski sistem.
Istovremeno, rastu troškovi prevoza, a dodatni problem predstavljaju niski vodostaji Dunava koji otežavaju rečni transport. Čak i kada bi ruski napadi odmah prestali, ukrajinske luke ne bi mogle brzo da obnove puni kapacitet rada jer su im potrebna značajna ulaganja u infrastrukturu.
Analitičari upozoravaju da veliki uvoznici pšenice, poput Egipta, već traže nove dobavljače u Evropskoj uniji i Sjedinjenim Američkim Državama. Ako poremećaji u crnomorskim lukama potraju do septembra, kada počinje izvoz ovogodišnjeg roda kukuruza, očekuje se dalji rast cena žitarica na svetskom tržištu i dodatni pritisak na globalno snabdevanje hranom.
Tagovi
Autor
