Šta izaziva defekat ljuske jajeta?

Kvalitet ljuske jajeta jedna je od najvećih briga svih učesnika u živinarkoj proizvodnji - kako proizvođača konzumnih jaja, tako i proizvođača jaja za nasad. "Da bi se poboljšao kvalitet ljuske, više pažnje mora da se posveti ishrani nosilja i njihovim potrebama u pojedinim hranjivim materijama, posebno mineralima i vitaminima", kaže savetodavac stočarstva iz PSSS Kosovska Mitrovica Kosovka Jakšić. 

Dodaje da jaja snešena u popodnevnom periodu imaju bolji kvalitet ljuske u odnosu na jutarnja. Naime, glavni izvor kalcijuma u hrani nosilja je sitno mleveni krečnjak, odnosno kreda. Formiranje ljuske se odvija tokom noći, kada kokoške manje ili uopšte ne konzumiraju hranu, pa potrebe u kalcijumu nisu dovoljno podmirene.

Kosovka Jakšić donosi pregled defekata ljuske konzumnih jaja.

Velike pukotine

Velike pukotine predstavljaju sve velike lomove i rupe na ljusci, odnosno probušenu opnu ljuske. Ovaj defekt ima 1%-5% od ukupno proizvedenih jaja. Uzroci su: starost kokošaka, loša ishrana, slana voda, zarazni bronhitis, visoke temparature, mehanička oštećenja izazvana kljunovima i nožnim noktima kao i neredovno sakupljanje jaja.

Tankolinijska naprslina

Ovaj defekt se obično pojavljuje na širem delu jajeta i vrlo teško se otkriva. Efikasni u otkrivanju naprsline su dobro prosvetljavanje i lupkanje po jajetu. Obim pojave je od 1% do 3%. Uzroci pojave su: starost, loša ishrana, bronhitis, slana voda, visoka temperatura, loša konstrukcija kaveza i neredovno sakupljanje jaja.

Zvezdasta naprslina

Ovaj defekt u obliku zvezde se često teško uočava, jer je vrlo tanka naprslina, koja se od tačke udara zvezdasto širi. Obim pojave je 1%-2%. Uzroci su isti kao kod tankolinijske naprsline.

Jaja sa tankom ljuskom ili bez ljuske

Procenat ovakvih jaja je od 0,5% do 6%. Ona se uglavnom pojavljuju kod kokošaka koja pronose, posebno kod kokoši koja su rano dostigle polnu zrelost .Neke kokoške produže da nose jaja sa tankom ljuskom. Uzroci ovog defekta su: uznemiravanje kokošaka, loša ishrana, slana voda, infektivni bronhitis i druge bolesti.

Hrapava ljuska

Jaja sa ovim defektom imaju delove ljuske koji su grube strukture, neujednačeno raspoređene po površini ljuske. Normalno pojavljivanje ovog nedostatka je manje od 1%. Može biti više ovakvih jaja pri ranom pronošenju kao rezultat duple ovulacije, gde je jedno jaje bez ljuske, a drugo sa ljuskom kao šmirgl-papir. Uzroci su: zarazni bronhitis, promene svetlosnog režima i nedostatak vode za napajanje.

Jaja deformisanog oblika

Ljuska ovakvih jaja razlikuje se od normalnog oblika. Tu pripadaju i jaja sa ravnim stranicama ili sa neravninama u obliku žljebova i rebara,
kao i prevelika i okrugla jaja. Uzroci su: zarazni bronhitis, stres, uznemiravanje i prenaseljenost.

Ravnostrana jaja

Obično se kaže da su jaja ravnostrana kada je deo ljuske ravan ili zasečen, a ostali deo naboran. Normalno pojavljivanje ovog nedostatka je 1% od ukupne proizvodnje. Jaja sa takvim defektom nose kokoške u ranoj fazi nosivosti, a mogu biti  rezultat dvostruke ovulacije. Uzroci su: zarazni bronhitis, uznemiravanje i stres, prenaseljenost i promene u svetlosnom režimu.

Jaja sa pokrivenom pukotinom

Jaja sa ovim defektom ljuske imaju žljebove i neravne površine ljuske, zbog nepravilnog deponovanja kalcijuma. Uglavnom se nalaze na šiljastom kraju jajeta. Ovaj defekt nastaje u poslednjim satima svetlosnog perioda ili u prvim satima mraka. Postotak jaja sa ovim defektom povećava se s uzrastom kokošaka, tako da kokoške u 35. nedelji nose 1% a u 60. nedelji i do 9% takvih jaja. Mogući uzroci su: stres, uznemiravanje, program osvetljavanja, prenaseljenost i bolesti.

Bubuljičasta ljuska

Bubuljice su male grudve kalcifikovanog materijala na ljusci, koje mogu da se slome bez oštećenja ljuske. Neke od njih kada otpadnu ostavljaju male rupice na ljusci. Uzroci su: uzrast kokoši, loša ishrana i bolesti.

Dodajte agroklub.rs u omiljeni Google izvor