Koje su mere zelene rezidbe u vinogradu?

Zelena rezidba vinove loze (Vitis vinifera L.) obavlja se u toku vegetacije i predstavlja korekciju rezidbe na zrelo. Ovom rezidbom ispravljaju se greške učinjene pri izvođenju rezidbe na zrelo, a time uvećaju ili umanjuju prinos grožđa, naročiti stonih sorti. Na ovaj način se može bitno uticati na kvalitet grožđa.

Korekcija stepena opterećenosti čokota

U cilju pravilnog određivanja visine prinosa i kvaliteta grožđa, pored osnovne rezidbe zrele loze, primenjuju se i dopunske mere zelene rezidbe. One se vrše u periodu vegetacije, od početka razvoja mladih zelenih lastara do kraja faze sazrevanja grožđa. Pomoću njih se vrši korekcija stepena opterećenosti čokota rodnim lastarima, reguliše se raspored lastara i grozdova na čokotu, veličina lisne mase i površine, visina prinosa i kvalitet grožđa.

U redovne mere zelene rezidbe ubraja se:

• Lačenje suvišnih lastara;
• Prekraćivanje vrhova lastara;
• Zalamanje zaperaka;
• Vezivanje lastara.

Lačanje - pljevljenje, očenjivanje mladih lastara

Ovo je osnovna i najvažnija mera zelene rezidbe, pomoću koje se određuje i normira ukupan broj lastara, a samim tim i broj cvasti i grozdova na čokotu. Pomoću lačenja se može izvršiti najveća korekcija osnovne rezidbe i značajno uticati na visinu prinosa i kvalitet grožđa. Lačenje se odvija u fazi intenzivnog rastenja zelenih lastara, kada oni dostignu oko 20 cm dužine.

Lačenjem se uklanjaju pretežno nerodni i za rezidbu u narednoj godini nepotrebni lastari. Takođe se uklanjaju lastari sa kondira i lukova, ako ih ima više nego što se rezidbom na zrelo želelo dobiti. Mladi zeleni lastari se veoma lako očenjuju, te se lačenje može obaviti ručno. Pravovremeno i pravilno izvedeno značajno utiče na fiziološke procese vinove loze. Njime se omogućuje bolje osvetljavanje čokota, što povoljno utiče na cvetanje i zametanje plodova, a kasnije na sazrevanje grožđa.

Nakon uklanjanja suvišnih lastara ostvaruje se bolji porast ostavljenih osnovnih lastara i razvoj grozdova na njima. Menja se mikroklima čokota i utiče na produktivnost fotosinteze. Reguliše se visina prinosa i kvalitet grožđa, što je od posebnog značaja kod stonih, ali u ovom slučaju i vinskih sorti. Smanjuje se i utrošak sredstava za zaštitu loze.

Takođe, skidaju se i suvišni lastarčići sa lukova i vrši zamena lastara. Lači se dva puta u kratkom vremenskom razmaku, kada su lastari dužine 10 - 15 cm i kada lastari oko 25 - 30 cm. S obzirom da je to period intenzivnog prirasta vegetacije, razmak između dva lačenja je pet do sedam dana.

Zalamanje

U savremenoj tehnologiji gajenja vinove loze, lastari se redovno prekraćuju kada dostignu određenu dužinu. Pri ovoj rezidbi se uklanjaju duži vršni delovi lastara, sa nekoliko obrazovanih članaka i listova. Ova rezidba se izvodi četiri do pet puta godišnje, prvi put posle perioda cvetanja, a poslednji u fazi sazrevanja grožđa i lastara. Po mesecima to izgleda ovako:

I - početak juna (u izuzetnim slučajevima),

II - sredina juna (po završenom cvetanju),

III - početak jula,

IV - kraj jula,

V - sredina avgusta.

Kako pravilno primeniti pinciranje i zalamanje lastara na vinovoj lozi?

Skraćivanjem vršnih lastara u ranoj fazi, pre cvetanja (kada im se skrati vrh sa dva do tri lista), povećava količinu grožđa za 10 - 15%. Skraćivanje lastara u fazi posle cvetanja povećava krupnoću bobica. U kasnijoj fazi prekraćuju se lastari koji su prerasli preko vršne žice. Na taj način se vinograd štiti od bolesti, olakšava njegova zaštita i uspostavlja se potreban odnos između lisne mase i grožđa. Zalamanje lastara u fazi sazrevanja grozdova ubrzava sazrevanje grožđa za osam do 12 dana i povećava sadržaj šećera u grožđanom soku za 1 - 2 %. Zalamanje vrhova potpomaže sazrevanje lastara.

Vezivanje i raspoređivanje zelenih lastara

Potreba za vezivanjem zelenih lastara javlja se tokom čitavog vegetativnog perioda. Osnovni cilj vezivanja zelenih lastara je da dobiju pravilan raspored i da budu zaštićeni od lomljenja.

Prvo vezivanje zelenih lastara se obavlja kada oni dostignu dužinu od 25 do 30 cm, obično 10-tak dana pre cvetanja. Drugo privezivanje lastara se obavlja posle cvetanja, kada lastari porastu 75 do 80 cm. Treće privezivanje se radi po potrebi kod sorti koje ispoljavaju brzo i dugotrajno rastenje lastara. Treba napomenuti da se radovi na privezivanju zelenih lastara najčešće kombinuju sa zalamanjem vrhova lastara i tako štedi na vremenu i radnoj snazi.

Privezivanjem se doprinosi:

• ravnomernom raspoređivanju svih nadzemnih delova čokota, a u cilju boljeg osvetljavanja i provetravanja čokota;
• usporavanju brzine rastenja i ispoljavanja polarnosti - pojavama koje se mogu negativno odraziti na prinos i kvalitet grožđa, a to se postiže dovođenjem lastara u kos, horizontalan ili najčešće lučni položaj;
• dovođenju u uspravni smer rastenja onih zelenih lastara od kojih će se u narednoj godini obrazovati rodni lukovi i time se povećava njihova potencijalna rodnost;
• održavanju izabranog oblika čokota i sprečavanju da zeleni lastari pod teretom grožđa padnu na zemlju ili budu polomljeni mehaničkim delovanjem vetra;
• stvaranju povoljnih uslova za korišćenje mehanizacije u obradi zemljišta, zaštiti i negovanju čokota.