Kiša može "doneti" i moniliozu koštičavog voća - tretirajte što pre!

Na teritoriji naše zemlje većina voćnih zasada se trenutno nalazi u različitim fazama cvetanja, što znači da je pravi trenutak za primenu fungicida protiv prouzrokovača bolesti monilioze koja je naročito destruktivna kod koštičavih voćnih vrsta.

U našim agroekološkim uslovima, u godinama sa umerenim ili znatnim padavinama u vidu kiše, može naneti značajne gubitke prinosa. Zato je adekvatna i pravovremena primena određenih mera od izuzetne važnosti u borbi protiv ove bolesti.

Koja višnja je osetljiva?

Fitopatogene gljive iz roda Monilinia uzrokuju sušenje cvetova i grančica, kao i trulež plodova najčešće na višnji, šljivi, trešnji, kajsiji, breskvi i nektarini. Simptomi nisu u potpunosti isti na svim voćnim vrstama. Kod breskve i nektarine se obično javlja trulež plodova, dok je sušenje grančica manje izraženo u odnosu na druge koštičave vrste. Patogen prezimljava u rak ranama ili mumificiranim plodovima, a sa kretanjem vegetacije dolazi do njegovog aktiviranja i stvaranja novih konidija.

Oblačinska višnja je, između ostalog, dosta osetljiva na ovu bolest čiji se simptomi ispoljavaju kako na cvetovima i letorastima, tako i na grančicama i plodovima. Prva infekcija ostvaruje se preko cveta, a simptomi se javljaju najpre na čašičnim, a onda na kruničnim listićima, prašnicima i na kraju na tučku onda kada se cvet potpuno otvori. Palež i sušenje cvetova dolazi kada patogen zahvati peteljku, a istovremeno stvara masu sivkastih spora.

Neki inficirani cvetovi otpadnu, dok drugi ostaju na grančicama preko kojih se bolest dalje širi na grane izazivajući njihovo sušenje. Neretko se na grančicama, između zdravog i zaraženog dela pojavljuje gumasta smola. Postoji mogućnost, da patogen prodre i direktno u mladare, grančice i grane, ukoliko na njima ima rana i povreda.

Kako prepoznajemo bolest na plodu?

Kada je plod u pitanju, on može biti zaražen od momenta zametanja, do pune zrelosti, pa čak i tokom transporta i skladištenja. Zeleni plod je znatno otporniji od onog koji je u fazi sazrevanja. Tada, obično na mestu neke povrede i rane od insekata ili mehaničkog oštećenja, na plodovima nastaju male, mrke pege koje se koncentrično šire zahvatajući ceo plod. Usled sporulacije patogena javlja se bela, a zatim siva tvorevina koja na kraju uzrokuje potpunu trulež.

Takvi plodovi ili otpadnu ili ostaju mumificirani na grančici čineći izvor inokuluma za narednu godinu. Bolest se prenosi i prilikom dodira zdravog i inficiranog ploda.

Trešnje i višnje ulaze u fazu cvetanja, neophodna zaštita od monilije

Relativna vlažnost vazduha iznad 80 odsto kao i temperatura između 22 i 28 stepeni pogoduju razvoju infekcije. Međutim, ako kišni period traje duže od 24 sata, cvet može biti inficiran i na temperaturi manjoj od 10 stepeni.

Iz tog razloga je neophodno sprovesti sve preventivne agrotehničke i hemijske mere zaštite kako ne bi došlo do pojave bolesti.

Šta činiti?

Prilikom podizanja zasada neophodno je birati ocedne terene na kojima je provetravanje adekvatno, a redove usmeriti u pravcu dominantnih vetrova radi dobre aeracije. Između ostalog, važna je i gustina sadnje, kao i uzgojni oblik.

Proizvođačima se savetuje redovna i pravilna rezidba, a naročito uklanjanje mumificiranih plodova, zaraženih grana, pa čak i čitavih stabala, kao i njihovo uništavanje, čime se znatno smanjuje infekcioni potencijal.

Hemijska zaštita podrazumeva najpre primenu bakarnih preparata u periodu mirovanja, pa sve do faze bubrenja pupoljaka, a s obzirom na to da je faza cvetanja najosetljivija, sledeći tretman je u fenofazi belih balona, punog cvetanja i tokom precvetavanja. Ukoliko se period cvetanja produži, neophodno je odraditi još jedan tretman.

Od registrovanih fungicida u borbi protiv monilioze koriste se preparati na bazi ciprodinila, boskalida, piraklostrobina. Usled moguće pojave rezistentnosti patogena na navedene fungicide, preporučuje se primena preparata različitog mehanizma delovanja.