"Ljudi koji imaju mali broj voćaka ne moraju da žure s rezidbom. Mogu pričekati da vide stanje pupoljaka i eventualna oštećenja od mraza, pa tek onda orezivati", objašnjava dr sc. Dejan Bošnjak.
Razgovarali smo sa dr sc. Dejanom Bošnjakom, stručnjakom za voćarstvo s Fakulteta agrobiotehničkih nauka Osijek, koji nam je objasnio osnovna pravila rezidbe šljive.
Kako pojašnjava, ona se razlikuje od rezidbe jabuke, najpre zbog načina na koji se formiraju cvetni pupoljci. Dok kod jabuke rodni pupoljci nastaju na vrhu izbojka, kod šljive se oni formiraju bočno, duž rodnih grančica.
"Kod šljive se cvetni pupoljci nalaze sa strane, uz celu rodnu grančicu, dok je na vrhu uvek smešten vegetativni pupoljak", objašnjava Bošnjak. Upravo zbog toga kod koštičavih voćaka poput šljive, trešnje, višnje ili kajsije voćari mogu raditi prikraćivanje bez većeg rizika od gubitka roda.
U prvim godinama nakon sadnje sprovodi se rezidba na uzgojni oblik, kojom se formira osnovna struktura stabla. U slučaju šljive najčešće se oblikuje vaza krošnja, odnosno krošnja otvorenog središta.
Bošnjak objašnjava kako je cilj u prve tri do četiri godine formirati nekoliko osnovnih skeletnih grana koje će kasnije nositi rod. Takođe ističe da krošnja mora ostati otvorena kako bi svetlost mogla da prodre u unutrašnjost stabla. "Sve grane koje rastu prema unutra moramo izbaciti, jer stvaraju zagušenje i smanjuju prodor svetlosti", naglašava naš sagovornik.
One koje ostaju na stablu obično se prikraćuju za otprilike jednu trećinu dužine, i to iznad pupa koji je okrenut prema vanjskoj strani. Time se potiče rast novih izdanaka prema van, što dodatno otvara krošnju.
Nakon što se uzgojni oblik formira, rezidba prelazi u fazu održavanja rodnosti. Tada je glavni cilj održati ravnotežu između rasta i roda.
Kod starijih stabala često se pojavljuju vodopije, snažni uspravni izbojci koji rastu vrlo brzo. "Sve takve treba izbaciti ili prevesti na bočnu granu u boljem položaju", kaže Bošnjak.
Rezidbom se takođe uklanjaju one koje smetaju mehanizaciji ili se ukrštaju sa drugima, dok se ostale po potrebi preusmeravaju na bočne izbojke.
Tokom pregleda stabala u zasadu jasno se mogu uočiti generativni pupoljci koji će uskoro procvetati. Bošnjak objašnjava da su oni znak dobrog potencijala za ovogodišnji rod. Prošlogodišnji dvogodišnji izbojci, koji tada nisu bili rodni, tokom prošle vegetacije su razvili kratke rodne grančice s cvetnim pupoljcima koji će u ovoj vegetaciji dati već plodove.
Za manje proizvođače i vlasnike okućnica Bošnjak savetuje pristup koji se naziva rezidba na viđeno. Kod nje voćari čekaju dok pupoljci ili cvetovi postanu vidljivi, a opasnost od mraza prođe.
"Ljudi koji imaju mali broj voćaka ne moraju da žure sa rezidbom. Mogu pričekati da vide stanje pupoljaka i eventualna oštećenja od mraza, pa tek onda orezivati", objašnjava Bošnjak. Ako je deo cvetova oštećen niskim temperaturama, odnosno mrazom, voćar tada može ukloniti zahvaćeni do ili ostaviti onaj deo grančice sa zdravim cvetovima koje će dati rod.
Kod rezanja debljih nastaju rane koje je potrebno zaštititi. Ovaj stručnjak savetuje da se takvi rezovi premažu voćarskim voskom kako bi se sprečio ulazak patogena i ubrzalo zaceljivanje.
I za kraj, ističe koliko je važno redovno dezinfikovati alat za rezidbu.
"Dobro je svako ili svaka tri do četiri stabla to učiniti alkoholom ili rastvorom hlora, posebno kada se prelazi s jedne voćne vrste na drugu“, kaže Bošnjak. Time se smanjuje rizik prenosa bolesti, posebno virusa poput šarke šljive, koji se može preneti i preko zaraženih oštrica alata.
Tagovi
Autorka
