Pčele hrane planetu: Hiljadama godina dug put ljudi i oprašivača

Hiljadama godina ljudi i pčele razvijaju blisku vezu, a zahvaljujući ovim vrednim insektima zajednice širom sveta obezbeđivale su hranu i egzistenciju. Pčele su vremenom postale i deo kulturnog identiteta mnogih naroda.

Danas, 20. maja, njihov je dan - Svetski dan pčela, koji ove godine upravo nosi poruku "Zajedno za ljude i planetu" (Bee together for people and the planet). Datum obeležavanja ustanovile su Ujedinjene nacije, a odabran je u spomen na rođendan Slovenca Antona Janše, pionira modernog pčelarstva.

Ljudi i pčele

Od sakupljanja meda u divljini do različitih sistema pčelarenja, odnos ljudi i pčela se neprestano prilagođavao različitim okruženjima, tehnologijama i društveno-kulturnim potrebama. Ovogodišnje obeležavanje, fokusira se na to kako ljudi i pčele zajedno doprinose ishrani i očuvanju životne sredine.

"Poseban akcenat stavlja se na razvoj pčelarstva kroz različite kulture i krajolike tokom hiljada godina, kao i na inovativne pristupe koji unapređuju proizvodnju i zdravlje pčela te podržavaju egzistenciju pčelara, uključujući žene i mlade", navode iz Organizacije za hranu i poljoprivredu (FAO).

Matica u maju polaže više od 1.500 jaja - pčelama potreban prostor

Prema procenama FAO-a, broj kolonija medonosnih pčela širom sveta dosegao je otprilike 101,7 miliona u 2024., a iste godine u svetu je proizvedeno oko dva miliona tona meda.

Procene pokazuju da 84 odsto biljnih vrsta i 76 odsto proizvodnje hrane u Evropi zavisi od oprašivanja koje obavljaju domaće i divlje pčele. Prema zvaničnim podacima Republičkog zavoda za statistiku, ukupan broj košnica u Republici Srbiji iznosi 1.087.000. Srbija se ubraja u zemlje sa najvećim brojem košnica po glavi stanovnika na svetu. Ni domaće pčelare nisu poštedjele klimatske promene koje su poremetile tradicionalne cikluse ispaše i medobranja.

Danas posadite medonosnu biljku

Jasno je da su oprašivači stub održive proizvodnje hrane i očuvanja ekosistema. Često se podseća i na poznatu izreku Alberta Ajnštajna da bi čovečanstvu, ukoliko bi pčele nestale sa Zemlje, ostalo još oko četiri godine života. Zato, njihova zaštita nije odgovornost samo pčelara, nego celog društva, a svako može dati doprinos - čak i jednostavnom sadnjom medonosnog bilja.