Rok trajanja hrane - kada se sme jesti i nakon označenog datuma?

Deklaracija proizvoda je u suštini njegova lična karta. Ona predstavlja jedan od vidova komunikacije između proizvođača i potrošača. Njome se identifikuju proizvodi, njihova svojstva, te podaci o proizvođaču i pravnom ili fizičkom licu koje proizvod pušta u prodaju. 

Jedan od najznačajnijih podataka koji se navode je svakako rok trajanja, posebno sa aspekta pravilne i sigurnu upotrebu hrane, navode u Institutu za zdravlje i sigurnost hrane (INZ). Ova informacija o hrani sa druge strane sprečava nepotrebno bacanje hrane. 

Dve oznake

Rok trajanja se može označiti sa dve oznake u zavisnosti od vrste hrane odnosno proizvoda koji se označava: "najbolje upotrebiti do" i "upotrebiti do". Koju će od ove dve oznake koristiti proizvođač na deklaraciji, zavisi pre svega od kvarljivosti namirnice, ali i njenog potencijalnog rizika po zdravlje potrošača.

Oznaka "upotrebiti do" na hrani odnosi se na sigurnost odnosno ukazuje na datum do kojeg se hrana može konzumirati, a nakon njegovog isteka se ne sme upotrebljavati, bez obzira na to što nema vidljive promene u izgledu i mirisu. Takva oznaka se obično stavlja na lako kvarljive namirnice koje zahtevaju poseban temperaturni režim tokom čuvanja i skladištenja poput mleka i mlečnih proizvoda, mesa i mesnih proizvoda i sl.

EU 2020.: Bačeno 57 miliona tona hrane - najviše u domaćinstvima

Oznaka "najbolje upotrebiti do" odnosi se na kvalitet odnosno hrana će biti sigurna za konzumaciju i nakon navedenog datuma, međutim, u tom razdoblju može doći do promene senzorskih svojstava, na primer, može početi da gubi ukus, i menja teksturu i slično. Ova oznaka se obično nalazi na proizvodima koji imaju duži rok trajanja, koji nisu lako podložni kvarenju i ne zahtevaju posebne temperaturne režime tokom skladištenja i čuvanja poput keksa, čokolada i drugih.

Upoznavanje sa terminologijom

Šta ovo zapravo znači? Ukoliko na proizvodu uočite oznaku "upotrebiti do", takva namirnica se ne sme konzumirati nakon datuma koji je naveden. Dok, u suprotnom, ukoliko na proizvodu stoji oznaka "najbolje upotrebiti do", takva namirnica se može konzumirati još jedan određeni kraći period i nakon datuma koji je naveden na proizvodu s tim da se na proizvodu mogu uočiti promene po pitanju ukusa, boje, i teksture namirnice. Ali s aspekta sigurnosti hrane nema opasnosti po zdravlje konzumenta.

Dobro poznavanje terminologije roka upotrebe proizvoda može sprečiti nepotrebno bacanje hrane što danas sve više postaje globalni problem.